در 2 سال اخير با گسترش انجام كشت دوباره برنج، شاليكاران با هدف انجام سريع شخم و شيار ، تنها و سريعترين روش خارج كردن كاه شالي از زمين ،آتش زدن را انتخاب مي كنند كه اين امر علاوه برتبعات منفي بر روي اراضي شاليزاري ،الودگي شديد محيط زيست ، تيره و تار شدن اسمان ، نفس كشيدن را نيز سخت و براي پيران و كودكان تشديد كننده بسياري از بيماريها است.
امسال حدود 35هزار هكتار از زمين هاي شاليزاري مازندران دوباره نشا كاري و حدود 60هزار هكتار نيز به روش رتون ( پرورش ساقه شالي ) زير كشت رفته است .
خسارت هاي زيست محيطي آتش زدن كاه شالي به زمين كشاورزي
كارشناسان كشاورزي مي گويند ،سوزاندن كاه وكلش بعد از برداشت شالي، ميكرواورگانيزم و مواد آلي خاك را از بين مي برد، آلودگي زيست محيطي هوايي داشته و به حاصلخيزي خاك نيز صدمه جدي وارد مي كند.
بر اساس بررسي هاي كارشناسان جهاد كشاورزي به طور متوسط از هر هزار متر مربع زمين شاليزاري بيش از 80 بسته كاه 20 كيلويي توليد مي شود .
در سال هاي گذشته كه دامداري كوچك يك تا سه راسي در بيش از 80 تا 90 درصد خانواده هاي روستايي رونق داشته است، تمام كاه شالي جمع آوري و جنبه اقتصادي خوبي داشته است ،اما با گسترش و مقرون به صرفه تر شدن كشت دوم برنج و از طرفي با از بين رفتن دامداري سنتي ،شاليكاران به جنبه اقتصادي كاه بي توجهي كرده و آن را آتش مي زنند تا زودتر زمين را به كشت دوم برسانند.
عزيزالله شهيدي فر معاون بهبود توليدات گياهي سازمان جهاد كشاورزي مازندران در گفت و گو با خبرنگار ايرنا از كشاورزان برنجكار استان خواست تا براي حفظ مواد آلي خاك ،از آتش زدن بقاياي ساقه ، كاه و كلش شالي برنج در شاليزارها خودداري كنند.
وي افزود: برغم اين كه در باره آتش نزدن كاه و بقاياي ساقه شالي هر سال به اندازه كافي اطلاع رساني مي شود ، اما باز هم شاهد آتش سوزي در شاليزارها پس از برداشت برنج هستيم.
وي با تاكيد بر اين نكته كه سوزاندن بقاياي ساقه و كاه در شاليزارها سبب از بين رفتن مواد آلي خاك مي شود ، از كشاورزان خواست تا كاه و كلش باقي مانده در شاليزارها را بسته بندي و براي استفاده بعدي از آنجا خارج كنند.
هر چند در چند سال اخير بسته بندي كاه شالي به صورت مكانيزه تا حدودي جا افتاده است ،اما هنوز بسياري از شاليكاران كاه خود را به آتش مي كشند.
البته بر اساس نظر كارشناسان خارج كردن كاه شالي از اراضي شاليزاري براي اينكه مامني براي آفت برنج از جمله كرم ساقه خوار نشود ،ضروري است اما سوزاندن ،سبب از بين بردن خاك مي شود.
يكي از دلايل آتش زدن بقاياي ساقه شالي برنج در مازندران اعتقاد شاليكاران به از بين بردن آفات برنج به ويژه كرم ساقه خوار است ، در حاليكه كارشناسان شخم زمستانه و آب تخت كردن زودهنگام را از مهمترين راهكارهاي از بين رفتن آفات در مزارع برنج توصيه مي كنند.
آتش كشيده شدن كاه شالي در مزارع استان مازندران به ويژه در كنار جاده ها ، كور شدن ديد افقي رانندگان و بند آمدن لحظه اي تنفس مردم بومي و نيز مسافران و گردشگران است.
توقف خودروی وانتپیکان در بابل به علت کاهش دید ناشی از دود حاصل از آتش زدن کاه باعث برخورد دو خودروی پراید با آن شد.
بي توجهي به حفظ آب ،خاك و هواي مازندران خسارت به نسل آينده است
سيد محمد رضوي مدير كل هواشناسي مازندران در اين خصوص به خبرنگار ايرنا گفت :بر اساس علم فيزيك هيچ چيزي در جو هوا از بين نمي رود و دود غليظ ناشي از سوزاندن كاه شالي نيز در دراز مدت بر شرايط آب و هوايي استان تاثير گذار خواهد بود.
وي با بيان اينكه آلودگي هاي ناشي از هر گونه آتش سوزي و يا مايعاتي كه در قالب بخار و دود در اثر سوزاندن انواع انرژي به هوا مي رود در جو باقي مي ماند و هر يك سبب تغييرات آب و هوايي در درازمدت مي شود، توضيح داد: بي توجهي شاليكاران به اين مقوله نيز سبب مي شود ،دودش در آينده به فرداي فرزندانمان برگشت كند.
وي تصريح كرد: هر گونه بي توجهي زيست محيطي به آب ،خاك و هواي استان مازندران صدمه زدن به نسل آينده ملت ايران به ويژه فرزندان اين خطه از كشورمان است.
به گفته كارشناسان كشاورزي نياز است تا با اطلاع رساني به موقع در فصل تابستان از سوي سازمان جهاد كشاورزي در مورد ارزش اقتصادي كاه و نتايج منفي سوزاندن آن بر محيط زيست و زمين شاليزاري اقدام اساسي براي تغيير روش فعلي صورت گيرد .
به گزارش گروه استان های باشگاه خبرنگاران جوان ، حسینعلی ابراهیمی مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران گفت: بر اساس مواد قانونی ۲۲ و ۳۳ قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا و ماده ۶۸۸ مجازات اسلامی آتش زدن کاه جرم تلقی میشود و قاضی میتواند فرد خاطی را بدلیل تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی هوا به حبس یا جزای نقدی محکوم کند.
وی با بیان اینکه گروههایی از شبکههای بهداشت، فرمانداران و جهاد کشاورزی سال گذشته برای گشت، کنترل و جلوگیری از آتش زدن کاه و کلش در استان تشکیل شد، افزود: فعالیت این گروهها کافی نیست.
ابراهیمی گفت: آتش زدن کاه و کلش به دلیل کشت دوم برنج مرسوم شد و برای محیط زیست و سلامت مردم بسیار مضر است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران از کشاورزان استان خواست برای حفظ خاک و جلوگیری از آلودگی محیط زیست، از سوزاندن بقایای محصولات کشاورزی خود به ویژه در محدوده شهری و سکونتگاهها خودداری کنند.
وی افزود: با وجود اطلاع رسانیهای قبلی، گفتگوی چهره به چهره با دهیاران و برگزاری کلاسهای آموزشی، سال گذشته باز هم برخی کشاورزان کاه و کلش باقی مانده مزارع را آتش زدند.
مخالفت محیط زیست مازندران با کشت دوم برنج
