بازارها و قلعههای قدیمی
بابل ( بارفروش ) در قدیم مركز خرید و فروش كالاهای شهرهای مختلف اطراف و مسیر تجاری كالاهای روسی بود رضاقلی میرزا در مسافرت خود به خوارزم درباره بارفروش ( بابل ) می نویسد : بافروش در قدیم دهی بوده است و بارهایی كه با كشتی از حاجی ترخان به بندر مشهد سر می آوردند به آن دیه حمل كرده و می فروخته اند لهذا نام این قریه بارفروش ده شد بتدریج جماعتی از تجار در آن ساكن شدند و آباد شد .
ابت ( Abbott ) كه در سال 1260 هجری قمری از بابل دیدن كرده است در مورد بازار شهر چنین می نویسد : بازار اینجا خیابانی صاف و مستقیم است نه فراوانی نعمت دار د و نه زیبا ست چهارصد تا پانصد دكان دارد كه هفتاد دكان آن اجناس اروپایی و محلی می فروشند تعداد تجار شهر بالغ بر 100 نفرند تجار اینجا نسبت به تاجران سایر شهرها كم مایه ترند ، 40 یا 50 تن ایشان اهمیتی دارند 25 تن ایشان با تجار هشتر خان ارتباط دارند شهر دارای 12 كاروانسرا است.
بدلیل اهمیت تجاری كه بافروش از قدیم داشته كاروانسراهای متعددی در این شهر ایجاد شد كه دفاتر تجاری و محل انبار برخی از كالاها در كاروانسراها ی مستقر در بازار بوده است كه متاسفانه در حال حاضر تعدادی از آنها از بین رفته است.
بازارهای سنتی
یكشنبه بازار
این بازار در كیلومتر 18 جاده بابل به بندپی شرقی تشكیل می شود و بازار آن به بازار زوارده معروف است بانی این بازار فرد خیری به نام حاجی فیروزی بوده است و قدمت آن حدود 60 سال است طول این بازار حدودا 200 متر و عرض آن 25 متر می باشد عمدتا كالاهای كه در این بازار عرضه می شوند عبارتند از سبزیجات ، حبوبات ، انواع میوههای جنگلی ، مرغ ، تخم مرغ ، مرغابی ، غاز ، اردك ، شیرینی خانگی ، البسه و غیره می باشد.
دوشنبه بازار
این بازار در كیلومتر 15 جاده گنج افروز به دازكلا در محله هلی دشت واقع است قدمت این بازار به حدود 55 سال می رسد طول تقریبی این بازار 100 متر و عرض آن حدود 30 متر می باشد.
جمعه بازار
این بازار در روزهای جمعه در امیركلا محله دیوكلا برگزار می شود قدمت آن حدود 70 سال است طول این بازار حدود 1000 متر و عرض آن 25 متر می باشد این بازار در گذشته در ابتدای میدان امیركلا به سمت چهل ستون تشكیل می شده است اجناسی كه در این بازار عرضه می شود عبارتند از انواع پوشاك ، مواد غذایی ، حبوبات ، سبزیجات محلی ، میوه و تره بار ، لبنیات ، شیرینیهای محلی ، ماهی ، انواع پرندگان اهلی و وحشی از قبیل مرغ ، خروس ، غاز و اردك.
پنجشنبه بازار
این بازار قبلا در محله ای به همین نام در پشت خیابان چهارسوق و در جنب مدرسه علمیه صدراعظم تشكیل می شد كه به مرور زمان به علت عدم گنجایش كافی به محله سیدزین العابدین واقع در جنب مسجد استاد و پنجشنبه بازار فعلی انتقال یافت.
قلعههای قدیمی بابل
قلعههای قدیمی بابل عموما در بندپی واقع شدهاند. زیرا موقعیت خاص جغرافیایی منطقه همیشه پناهگاه مناسبی برای شخصیتهای سیاسی بوده است. اكثر این قلعهها به دوران پس از اسلام تعلق دارند.
قلعه پیروزی
این قلعه كه به قلعه فیروزشاه نیز معروف بوده است در بندپی و در كنار سجادرود و بر بالای كوه واقع بوده است. قدمت این قلعه به پیش از قرن دهم میرسد. قلعه كه به مرور زمان متروك شده بود در حدود سال 939 شمسی در عهد شاه طهماسب صفوی توسط یكی از اعضای خاندان مرعشی به نام میرعلی خان تعمیر و از نو آباد شد. در عهد سلطان محمد خدابنده صفوی قلعه پیروزی توسط سلطان مرادخان فتح شد. و میرعلی خان مدتها بعد از مشكلات فراوان آن را از میرزاخان پسر سلطان مرادخان پس گرفت. پس از فتح كتابخانهای در قلعه به تصرف درآمد كه مملو بود از كتب نفیس كه آن را به مبلغ شش هزار تومان تقویم كردند و تمام را سیاهه كرده به درگاه سلطان محمدخدابنده فرستادند.
قلعه جخرود
این قلعه در لمسو كلای بندپی واقع است و به موزی كتی شهرت دارد. این قلعه در زمان ناصرالدین شاه قاجار پابرجا بوده است. ساختمان آن را از گچ و آجر ساخته شده بود و حمام و حوضی داشته است.
قلعه كتی
قلعه كتی در میان دهكدهی بزرودپی و شانه تراش بندپی واقع است. این قلعه كه در گذشته به قلعهء شرك یا شهرك معروف بود اكنون زیر خاك مدفون است.
قلعه توجی
این قلعه كه در واقع شهركی آباد بوده است در منابع به صورت ترجی، ترنجه، تژیر و تریجه نیز ضبط شده است. به قول مولف حدودالعالم توجی قدیمترین شهر مازندران بوده است. بنای این شهر كه شهری ساسانی بود و محل آن پیش از آن توران جیر خوانده میشد، به فرخان نسبت داده شده است. سرانجام این شهر با قلعهاش توسط تیمور لنگ در 880 ه.ق ویران شد و دیگر اثری از آن باقی نماند. اكنون برخی محل آن را در روستای ابولاحسنكلا (در جنوب بابل) و برخی دیگر در نواحی اطراف شمال بابل میدانند.
دیگر قلعههای تاریخی: قلعهكوپی سرا در حوالی روستای كوپیسرای بندپی و در كنار رودخانه سجادرود ، قلعه عموان برفراز كوهی در حوالی روستای عموان بندپی ، قلعه خشت رودپی در نزدیكی روستای خشت رودپی ، قلعه كش در غرب روستای سوته ، قلعه ولوكلا در روستای ولوكلا ، قلعه پیل پاهان بین روستای نشل و لزور بندپی، قلعه لمسركلا در دو فرسنگی روستای شیخ موسی ، قلعه پا قلعه در یك فرسنگی روستای لمسركل) و قلعه مرزناك در حوالی روستای مرزناك و گردرودبار. از این قلعهها جز تلی از خاك اثری باقی نمانده است.
منبع:سایت تبیان
